Bộ lưu điện (UPS – Uninterruptible Power Supply) là thiết bị quan trọng giúp bảo vệ máy tính, thiết bị mạng, camera, server và nhiều hệ thống điện tử khác khỏi tình trạng mất điện đột ngột, sụt áp hoặc điện áp không ổn định. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, UPS có thể phát sinh nhiều lỗi gây ảnh hưởng đến hiệu suất và độ an toàn của thiết bị được kết nối.
Bài viết dưới đây tổng hợp 10 lỗi thường gặp ở bộ lưu điện và cách khắc phục hiệu quả tại nhà, giúp bạn chủ động xử lý sự cố cơ bản trước khi cần đến kỹ thuật viên.
1. Bộ lưu điện không lên nguồn
Một trong những lỗi phổ biến nhất là UPS không hoạt động khi bật công tắc nguồn. Nguyên nhân thường đến từ dây nguồn bị lỏng, ổ cắm điện không có điện, cầu chì bên trong bị đứt hoặc pin đã hỏng hoàn toàn.
Cách khắc phục:
- Kiểm tra lại ổ cắm, dây nguồn và phích cắm
- Thử đổi sang ổ điện khác đang hoạt động bình thường
- Kiểm tra cầu chì (nếu có thể thay thế)
- Nếu UPS đã sử dụng lâu năm, nên kiểm tra và thay pin mới
2. UPS kêu tít tít liên tục khi đang sử dụng
Âm thanh cảnh báo liên tục thường khiến người dùng lo lắng. Đây là dấu hiệu cho thấy UPS đang hoạt động ở chế độ pin, pin yếu hoặc hệ thống đang bị quá tải.
Cách khắc phục:
- Kiểm tra xem nguồn điện lưới có ổn định hay không
- Giảm bớt số lượng thiết bị đang cắm vào UPS
- Sạc đầy pin trong 6–8 tiếng
- Nếu tình trạng không cải thiện, pin có thể đã chai và cần thay thế
3. Thời gian lưu điện quá ngắn
UPS vẫn hoạt động nhưng chỉ duy trì được vài phút, không đủ thời gian để lưu dữ liệu hoặc tắt thiết bị an toàn. Nguyên nhân chủ yếu là pin bị chai, pin cũ hoặc dung lượng UPS không phù hợp với tải sử dụng.
Cách khắc phục:
- Kiểm tra tuổi thọ pin (thường 2–3 năm)
- Thay pin mới chính hãng, đúng thông số
- Nâng cấp UPS công suất lớn hơn nếu tải vượt quá khả năng thiết bị
4. Bộ lưu điện không sạc pin
UPS cắm điện liên tục nhưng pin không được sạc đầy hoặc không sạc. Lỗi này thường liên quan đến mạch sạc, adapter nguồn hoặc pin bị hỏng.
Cách khắc phục:
- Kiểm tra nguồn điện đầu vào có ổn định không
- Tắt UPS, tháo pin và lắp lại đúng cực
- Nếu pin không nhận sạc sau nhiều giờ, cần thay pin mới
- Trường hợp lỗi mạch sạc nên mang đến trung tâm sửa chữa
5. UPS tự tắt nguồn đột ngột
UPS đang hoạt động bình thường nhưng bất ngờ tắt nguồn, gây gián đoạn thiết bị kết nối. Nguyên nhân có thể do quá tải, pin yếu hoặc UPS quá nóng.
Cách khắc phục:
- Ngắt bớt thiết bị không cần thiết
- Đặt UPS ở nơi thoáng mát, tránh nhiệt độ cao
- Kiểm tra và thay pin nếu pin đã xuống cấp
- Đảm bảo công suất UPS phù hợp với tổng công suất tải
6. Bộ lưu điện phát nhiệt bất thường
UPS nóng lên nhanh trong quá trình sử dụng không chỉ làm giảm tuổi thọ pin mà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Nguyên nhân thường là do môi trường đặt thiết bị, quá tải hoặc linh kiện bên trong bị xuống cấp.
Cách khắc phục:
- Đặt UPS ở nơi khô ráo, thông thoáng
- Tránh đặt gần nguồn nhiệt hoặc ánh nắng trực tiếp
- Giảm tải sử dụng
- Thường xuyên vệ sinh khe tản nhiệt
7. UPS không nhận tải hoặc không cấp điện ra
UPS vẫn bật nguồn nhưng thiết bị kết nối không hoạt động. Lỗi này có thể do ổ cắm đầu ra bị hỏng, dây cáp lỗi hoặc UPS bị lỗi bo mạch.
Cách khắc phục:
- Kiểm tra dây cắm từ UPS đến thiết bị
- Thử cắm thiết bị khác để xác định nguyên nhân
- Kiểm tra cầu chì đầu ra (nếu có)
- Nếu lỗi bo mạch, nên nhờ kỹ thuật viên kiểm tra chuyên sâu
8. Đèn báo lỗi trên UPS sáng liên tục
Hầu hết các UPS đều có đèn LED báo trạng thái. Khi đèn đỏ hoặc đèn cảnh báo sáng liên tục, đây là dấu hiệu hệ thống đang gặp sự cố.
Cách khắc phục:
- Tra cứu ý nghĩa đèn báo theo hướng dẫn của nhà sản xuất
- Tắt UPS, rút điện và khởi động lại sau vài phút
- Kiểm tra pin, tải và nguồn điện đầu vào
- Nếu lỗi vẫn lặp lại, cần bảo trì hoặc sửa chữa
9. Pin bộ lưu điện bị phồng, rò rỉ
Pin bị phồng hoặc chảy nước là dấu hiệu nguy hiểm, có thể gây cháy nổ nếu tiếp tục sử dụng. Nguyên nhân thường do pin đã quá tuổi thọ hoặc bị sạc/xả không đúng cách.
Cách khắc phục:
- Ngừng sử dụng UPS ngay lập tức
- Tháo pin cũ và thay pin mới đúng chủng loại
- Không tự ý sử dụng pin kém chất lượng
- Đảm bảo môi trường sử dụng pin đúng nhiệt độ tiêu chuẩn
10. UPS phát ra mùi khét hoặc tiếng ồn lạ
Mùi khét hoặc tiếng rè bất thường cho thấy linh kiện bên trong đang gặp sự cố nghiêm trọng, có thể là cháy mạch, tụ điện hỏng hoặc quạt làm mát bị lỗi.
Cách khắc phục:
- Tắt nguồn và rút điện ngay để đảm bảo an toàn
- Không tiếp tục sử dụng khi có mùi khét
- Mang UPS đến trung tâm sửa chữa uy tín để kiểm tra
- Tránh tự tháo lắp nếu không có chuyên môn
Kết luận
Bộ lưu điện là thiết bị bảo vệ quan trọng nhưng cũng cần được sử dụng và bảo dưỡng đúng cách. Việc nhận biết sớm các lỗi thường gặp ở bộ lưu điện và áp dụng cách khắc phục hiệu quả tại nhà không chỉ giúp tiết kiệm chi phí sửa chữa mà còn đảm bảo an toàn cho toàn bộ hệ thống thiết bị điện tử.
Để UPS hoạt động bền bỉ, bạn nên kiểm tra định kỳ, thay pin đúng hạn và sử dụng thiết bị phù hợp với nhu cầu thực tế. Trong trường hợp lỗi phức tạp hoặc liên quan đến linh kiện bên trong, hãy ưu tiên tìm đến kỹ thuật viên chuyên nghiệp để tránh rủi ro không đáng có.